Το ΔΙΚΤΥΟ
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ λειτουργεί πλέον ως Εθνικό Δίκτυο, με συντονιστικό φορέα το
Τμήμα Κινηματογράφου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Σε αυτό το ανανεωμένο πλαίσιο, η φετινή πρόσκληση σηματοδοτεί
μια σημαντική διεύρυνση, καθώς για πρώτη φορά απευθύνεται και στις σχολικές
μονάδες της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, καλώντας εκπαιδευτικούς όλων των
ειδικοτήτων της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης να
συμμετάσχουν.
Λίγα λόγια για το Δίκτυο: Το Δίκτυο «Κινηματογραφική Εκπαίδευση» ιδρύθηκε το 2017 ως Τοπικό Θεματικό Δίκτυο της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης, με σκοπό την επιμόρφωση εκπαιδευτικών και τη διερεύνηση της εφαρμογής της κινηματογραφικής εκπαίδευσης στο σχολείο. Το σχολικό έτος 2022–2023 εξελίχθηκε σε Περιφερειακό Θεματικό Δίκτυο της Π.Δ.Ε. Κεντρικής Μακεδονίας, με τη συμμετοχή των Διευθύνσεων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Θεσσαλονίκης, Πέλλας και Πιερίας. Από το σχολικό έτος 2025–2026 τον συντονισμό του Δικτύου έχει αναλάβει το Τμήμα Κινηματογράφου ΑΠΘ, υποστηρίζοντας τη διεύρυνση της δράσης του σε εθνική κλίμακα. Στην ανάπτυξη και υποστήριξη του Δικτύου «Κινηματογραφική Εκπαίδευση» συμβάλλουν, ως συνεργαζόμενοι φορείς, η Παιδαγωγική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης), το ΕΚΚΟΜΕΔ και το Film Office της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Η συνεργασία αυτή ενισχύει τη σύνδεση της σχολικής εκπαίδευσης με την πανεπιστημιακή κοινότητα και τους φορείς του κινηματογράφου και του πολιτισμού. Σκοπός του είναι η γνωριμία των παιδιών και των εκπαιδευτικών με την τέχνη του κινηματογράφου, η ανάπτυξη της κριτικής τους ματιάς και η ανταλλαγή εμπειριών ανάμεσα στα σχολεία. Η κινηματογραφική εκπαίδευση, όπως την αντιλαμβάνεται το Δίκτυο, βλέπει τον κινηματογράφο ως αυτόνομη τέχνη, με δική του γλώσσα, ιστορία και αισθητική. Δεν τον αντιμετωπίζει ως εποπτικό μέσο στην υπηρεσία άλλων γνωστικών αντικειμένων ούτε ως υποκατηγορία του γραμματισμού στα μέσα. Στόχος είναι τα παιδιά να γνωρίσουν ταινίες που σπάνια συναντούν στην καθημερινή τους θέαση, πέρα από την κυρίαρχη εμπορική παραγωγή. Επιδιώκεται επίσης να μάθουν να «διαβάζουν» μια ταινία, να τη νοηματοδοτούν και να συζητούν γι' αυτήν με επιχειρήματα, και σε δεύτερο χρόνο να εκφραστούν δημιουργικά μέσα από την κινηματογραφική γλώσσα. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη συλλογική θέαση: μια ταινία που βλέπουμε μαζί, σε σκοτεινή αίθουσα και σε μεγάλη οθόνη, γίνεται κοινή εμπειρία και αφετηρία διαλόγου, κάτι που η ατομική θέαση στις οθόνες του σπιτιού και του κινητού δεν μπορεί να προσφέρει. Έτσι το σχολείο γίνεται χώρος πολιτισμού και συνάντησης και μειώνει τις ανισότητες πρόσβασης, αφού για αρκετά παιδιά ο κινηματογράφος του σχολείου είναι η μόνη τους επαφή με την κινηματογραφική αίθουσα. Το Δίκτυο επιθυμεί να υποστηρίξει τους/τις εκπαιδευτικούς σε αυτό το εγχείρημα με επιμόρφωση και ανταλλαγή εμπειριών, ώστε η κινηματογραφική εκπαίδευση να γίνει σταθερό κομμάτι της σχολικής ζωής και όχι περιστασιακή δράση.
Κεντρική πρόταση για τη φετινή χρονιά είναι η δημιουργία και λειτουργία κινηματογραφικής λέσχης, με ενεργό ρόλο των μαθητών και μαθητριών. Η πρόταση δεν είναι υποχρεωτική. Τα συμμετέχοντα σχολεία μπορούν να αναπτύξουν άλλες δράσεις, εφόσον ανταποκρίνονται στους σκοπούς του Δικτύου και εντάσσονται στο πλαίσιο της κινηματογραφικής εκπαίδευσης. Κινηματογραφική λέσχη στο σχολείο: Η λειτουργία της κινηματογραφικής λέσχης επιδιώκει να αποτελέσει μια ευκαιρία για τους μαθητές και τις μαθήτριες να γνωρίσουν την κινηματογραφική τέχνη, να συμμετέχουν ενεργά στην επιλογή και την οργάνωση των προβολών και να αναπτύξουν έναν δημιουργικό και ουσιαστικό διάλογο γύρω από τις ταινίες. Προτείνεται η κινηματογραφική λέσχη να λειτουργεί εκτός διδακτικών ωρών, με τακτικές προβολές. Εναλλακτικά, μπορεί να ενταχθεί στο πλαίσιο ομίλου, εκτός διδακτικών ωρών, ή στο ολοήμερο πρόγραμμα. Κάθε σχολική μονάδα διαμορφώνει τη συχνότητα των προβολών, τον χώρο και τον τρόπο λειτουργίας της λέσχης, ανάλογα με τις δυνατότητες και τις ιδιαίτερες συνθήκες της. Η πρωτοβουλία για την οργάνωση και λειτουργία της λέσχης προτείνεται να αναλαμβάνεται από ομάδα μαθητών και μαθητριών, με την υποστήριξη των εκπαιδευτικών. Όπου αυτό είναι δυνατό, ενθαρρύνεται η συνεργασία μαθητών/μαθητριών, εκπαιδευτικών και γονέων/κηδεμόνων για τον σχεδιασμό και τη διοργάνωση των προβολών, ενισχύοντας τον συμμετοχικό χαρακτήρα της δράσης. Οι ταινίες επιλέγονται από τις προτάσεις του Δικτύου, με κριτήριο την ηλικία, τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των μαθητών και μαθητριών, καθώς και την τήρηση των προβλεπόμενων προϋποθέσεων για τη νόμιμη δημόσια προβολή τους. Η πρόταση της λέσχης στηρίζεται σε προηγούμενη εμπειρία. Ο «κοινωνικός κινηματογράφος» του 2ου Δημοτικού Σχολείου Νεάπολης Θεσσαλονίκης ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2013, με προβολές κάθε δεκαπέντε ημέρες, Παρασκευή ή Σάββατο απόγευμα. Κάθε προβολή συγκέντρωνε κατά μέσο όρο 50 έως 60 μαθητές/μαθήτριες και γονείς, και κάποιες φορές θεατές από την ευρύτερη γειτονιά. Η έρευνα που συνόδευσε τη δράση έδειξε ότι η λέσχη ενισχύει τις σχέσεις των παιδιών μεταξύ τους αλλά και με τους ενήλικες, φέρνει το σχολείο πιο κοντά στην τοπική κοινωνία και ανοίγει συζητήσεις για θέματα όπως οι σχέσεις, ο κοινωνικός αποκλεισμός, η φιλία, ζητήματα ταυτότητας, ο πόλεμος και η ειρήνη κ.λπ.. Κεντρικός πρέπει να είναι ο ενεργός ρόλος των παιδιών. Γι' αυτό προτείνεται κάθε προβολή να ξεκινά με μια σύντομη εισαγωγή από την ομάδα των παιδιών και να κλείνει με συζήτηση. Εκεί τα παιδιά μιλούν τόσο για όσα είδαν όσο και για το πώς είναι φτιαγμένη η ταινία: το κάδρο, τον ήχο, το μοντάζ, την αφήγηση. Στην οργάνωση μπορούν να βοηθήσουν ο Σύλλογος Γονέων και, όπου είναι εφικτό, φοιτητές και φοιτήτριες του Τμήματος Κινηματογράφου ΑΠΘ.
Δηλώσεις συμμετοχής: Οι ενδιαφερόμενοι/ες εκπαιδευτικοί και σχολικές μονάδες καλούνται να δηλώσουν συμμετοχή έως τις 25 Οκτωβρίου 2026 στην παρακάτω φόρμα:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfeWjN2S_mWrHUL7QgaInczdmco4aoSaenagbTrxg8mQPBRP A/viewform
Από κάθε σχολική μονάδα μπορεί να συμμετέχει ένας/μία εκπαιδευτικός, ομάδα εκπαιδευτικών ή το σύνολο της σχολικής μονάδας. Σε περίπτωση συμμετοχής περισσότερων του ενός εκπαιδευτικών, θα ορίζεται ένας/μία εκπαιδευτικός ως συντονιστής/συντονίστρια. Στις δράσεις που θα υλοποιηθούν στο πλαίσιο του δικτύου και στην κινηματογραφική λέσχη μπορούν να συμμετέχουν μία ή και περισσότερες τάξεις ενός σχολείο ή στο σύνολό της η σχολική μονάδα. Ενθαρρύνεται ιδιαίτερα η συνεργασία μεταξύ σχολικών μονάδων καθώς και η συνεργασία με τον Σύλλογο Γονέων.
Συναντήσεις και υποστήριξη των μελών: Στις 21 Οκτωβρίου 2026, στις 18:30 θα πραγματοποιηθεί διαδικτυακή ενημερωτική συνάντηση για τη λειτουργία του Δικτύου και τη φετινή πρόταση δημιουργίας κινηματογραφικής λέσχης. Η συνάντηση απευθύνεται σε όσους/όσες θα έχουν ήδη δηλώσει συμμετοχή, καθώς και σε εκπαιδευτικούς και σχολικές μονάδες που ενδιαφέρονται να ενημερωθούν σχετικά, πριν αποφασίσουν την ένταξή τους στο Δίκτυο.
Ο σύνδεσμος της ενημερωτικής συνάντησης είναι: https://authgr.zoom.us/j/91222244358?pwd=b2tEbQH2KatX0uwL0xNHnVaZ7POPcx.1
Μετά την ολοκλήρωση των δηλώσεων συμμετοχής θα ακολουθήσει 2η συνάντηση όπου θα δοθούν βασικές οδηγίες για τη συγκρότηση και λειτουργία των σχολικών κινηματογραφικών λεσχών. Η επικοινωνία και συνεργασία των μελών του Δικτύου κατά την διάρκεια του σχολικού έτους θα γίνεται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, πλατφορμών συνεργασίας, διαδικτυακών συναντήσεων και, όπου είναι εφικτό, δια ζώσης συναντήσεων. Οι συναντήσεις θα προσφέρουν χώρο για ανταλλαγή εμπειριών, επίλυση πρακτικών ζητημάτων και παροχή κατευθύνσεων και βοήθειας. Ανάλογα με τις ανάγκες και τις επιθυμίες των μελών, μπορούν να οργανωθούν πρόσθετες επιμορφώσεις. Κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους, τα μέλη θα ενημερώνουν το Δίκτυο για την πορεία των δράσεών τους, ενώ με την ολοκλήρωση του σχολικού έτους θα έχουν τη δυνατότητα να παρουσιάσουν τις δράσεις, τις εμπειρίες και τα αποτελέσματά τους, με στόχο την ανταλλαγή εμπειριών, εκπαιδευτικού υλικού και καλών πρακτικών μεταξύ των σχολικών μονάδων.
Προαιρετική δημιουργία μαθητικών ταινιών: Στο πλαίσιο του Δικτύου, τα μέλη του μπορούν, εφόσον το επιθυμούν, να δημιουργήσουν ταινία με τους μαθητές και τις μαθήτριές τους κατά την διάρκεια του σχολικού έτους και να την υποβάλουν στο Φεστιβάλ Μαθητικών Ταινιών |
συμμετοχής στο Δίκτυο ή αυτοσκοπό των δράσεων του. |
Φεστιβάλ Μαθητικών Ταινιών «Μύρισε σινεμά»: Στο τέλος του σχολικού έτους, το Δίκτυο προτίθεται να διοργανώσει, όπως κάθε χρόνο, το Φεστιβάλ Μαθητικών Ταινιών μια συνάντηση μαθητικής κινηματογραφικής δημιουργίας, με προβολές ταινιών και τη δυνατότητα παρουσίασης του έργου των μαθητών και μαθητριών στη σχολική κοινότητα και στο ευρύτερο κοινό.
«Μύρισε Σινεμά»: Το Φεστιβάλ ξεκίνησε επίσημα πριν από πέντε χρόνια και έκτοτε διευρύνεται και εξελίσσεται, τόσο ως προς τον αριθμό των συμμετοχών όσο και ως προς την ποιότητα και την ποικιλία των μαθητικών δημιουργιών. Τα τελευταία χρόνια φιλοξενείται στο εμβληματικό κινηματοθέατρο ΟΛΥΜΠΙΟΝ του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, αποτελώντας πλέον μια ξεχωριστή συνάντηση μαθητικής κινηματογραφικής έκφρασης και ένα σημαντικό γεγονός για την εκπαιδευτική και πολιτιστική κοινότητα της Θεσσαλονίκης.
«Μύρισε Σινεμά»: Η πρόσκληση και οι όροι συμμετοχής του φεστιβάλ θα ανακοινωθούν μελλοντικά.. Περισσότερες πληροφορίες για την έως τώρα δράση του Δικτύου διαθέσιμες στην ιστοσελίδα του Δικτύου:
https://peanatolikithessal.wixsite.com/cinemaeducation
και στο email του Δικτύου: diktyocinemaeducation@gmail.com
.png)
